งานหล่อคอนกรีต ตอนที่ 1

งานหล่อคอนกรีต(ตอน 1) ที่มา - http://cons-mag.com/index.php?option=com_content&task=view&id=172&Itemid=57

เขียนโดย saradin

แบบหล่อคอนกรีต      เมื่อเรามองดูงานคอนกรีตในที่ต่างๆ ก็จะพบเห็นว่ามีมากมายหลายรูปทรงตามแต่จะถูกออกแบบ หรือ วัตถุประสงค์ใช้สอยของงานคอนกรีตนั้นๆ ซึ่งการที่จะให้คอนกรีตมีรูปทรงตามที่เราต้องการ  แบบหล่อ คอนกรีตเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง       สำหรับงานคอนกรีตหรือคอนกรีตเสริมเหล็กนั้น เราสามารถกล่าวได้ว่าการที่งานจะมีคุณภาพดีและมีรูป ร่างตามแบบหรือไม่ ขึ้นอยู่กับแบบหล่อที่มีคุณภาพด้วย และแบบหล่อคอนกรีตก็มีหลายชนิดด้วยกัน แต่ละ ชนิดจะใช้วัสดุที่แตกต่างกันออกไป รวมถึงวิธีการยึดแบบและติดตั้งก็แตกต่างกันไปด้วย ซึ่งในที่นี้เราจะแบ่ง ชนิดของแบบหล่อคอนกรีตออกได้เป็น 3 แบบใหญ่ๆ คือ      1.แบบหล่อคอนกรีตชนิดประกอบกับที่ เป็นแบบหล่อคอนกรีตที่มีความยืดหยุ่นในการประกอบตาม รูปแบบ หรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็น “แบบหล่อคอนกรีตชนิดอิสระ” กล่าวคือ รูปร่างของงานจะเป็นอย่างไรก็ ได้ เพราะสามารถจะทำแบบให้ออกมาตามรูปร่างได้โดยการตัด หรือการต่อวัสดุที่ใช้ทำแบบ      วัสดุที่ใช้ทำแบบหล่อชนิดนี้ส่วนใหญ่จะเป็นไม้แปรรูป เช่น แผ่นไม้อัด แผ่นเหล็ก และแผ่นใยไม้อัด ซึ่ง แบบหล่อคอนกรีตประกอบกับที่นี้ ผู้ควบคุมงานจะต้องเอาใจใส่เป็นพิเศษ เนื่องจากวัสดุที่ใช้ในการทำแบบ หล่อชนิดนี้เป็นวัสดุที่มีจุดอ่อนในเรื่องของการเปลี่ยนรูปได้ค่อนข้างง่าย ซึ่งบางครั้งในสัญญาและรายการ ประกอบแบบมักจะไม่ได้กำหนดชนิดของวัสดุที่ใช้ทำแบบหล่อคอนกรีตไว้ เพียงแต่จะกำหนดไว้ว่าเป็น คอนกรีตชนิดใดเท่านั้น  เช่น คอนกรีตเปลือยหรือคอนกรีตฉาบปิดผิว      การกำหนดวัสดุที่ทำแบบหล่อคอนกรีตนั้น ส่วนใหญ่ผู้รับเหมาจะเป็นผู้กำหนดเอง บางครั้งผู้รับเหมาจะ นำไม้ที่ใช้งานแล้วมาเป็นแบบหล่อคอนกรีตอีก ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ทำได้ แต่ทั้งนี้ผู้ควบคุมงานควรจะต้องมีการ ตรวจสอบสภาพของวัสดุที่จะนำมาทำแบบหล่อคอนกรีตเสียก่อน โดยวีธีการตรวจสอบแบบหล่อคอนกรีต ชนิดประกอบกับที่นั้นสามารถแบ่งเป็นข้อๆ ได้ดังนี้      1.1 ศึกษาคุณสมบัติของวัสดุที่นำมาทำแบบหล่อคอนกรีต เช่น แผ่นไม้อัดบางชนิดสามารถนำมาใช้ทำ เป็นแบบหล่อคอนกรีตได้ โดยไม่พองน้ำและผิวร่อน แต่บางชนิดจะพองน้ำ เมื่อใช้เป็นแบบหล่อคอนกรีตจะ พอง บวม ทำให้คอนกรีตเปลี่ยนรูปแบบได้ นอกจากนี้ไม้แปรรูปบางชนิดไม่เหมาะสมที่จะนำมาใช้ทำแบบ หล่อคอนกรีต เพราะเมื่อถูกน้ำหรือตากแดด จะเกิดการบิดงอ ได้แก่ประเภทไม้เนื้ออ่อน      1.2 ควรดูเทคนิคการเตรียมผิวไม้แบบ ว่ามีความสัมพันธ์กับรูปแบบที่กำหนดหรือไม่ เช่น คอนกรีต เปลือย ผิวไม้แบบจะต้องเรียบ และหากถ้าเป็นไม้แปรรูปจะต้องผ่านการไสผิวให้เรียบร้อย โดยก่อนที่จะเท คอนกรีตต้องทาน้ำมันบางๆ เพื่อป้องกันคอนกรีตติดแบบ หรือถ้าเป็นคอนกรีตฉาบทับผิว ไม้แบบไม่ต้องไส ผิว แต่ไม้แบบต้องตรงและไม่ต้องทาน้ำมันที่ผิวไม้      1.3 ตรวจดูเทคนิคการประกอบแผ่นแบบ เช่น ถ้าเป็นไม้แปรรูปหน้าไม้แคบ แต่ต้องการหล่อคอนกรีต หน้ากว้าง จำเป็นต้องเพลาะไม้ให้มีความกว้าง การประกอบแผ่นแบบตรงรอยเพลาะกันจะต้องให้สนิท และติด ไม้ยึดให้ห่างกันให้ได้ระยะแต่ละช่วง ส่วนที่ไม่มีไม่ยึดจะต้องสามารถรับแรงอัดของคอนกรีตได้โดยไม่เปลี่ยน รูป(ระยะห่างไม่เกิน 50 ซม. ต่อ อัน) หรือถ้าเป็นไม้อัดหรือแผ่นเหล็ก ต้องมีเคร่ายึดพอที่จะไม่ทำให้แผ่นไม้ อัดหรือแผ่นเหล็กป่องขณะเทคอนกรีตลงแบบหล่อ      1.4 ควรดูเทคนิคการประกอบแบบ การยึด และการค้ำยันแบบหล่อคอนกรีตดังนี้            - ตรวจขนาดของแบบหล่อคอนกรีตตามรูปแบบก่อสร้างที่กำหนด เช่น ความหนา กว้าง สูงและยาว เพราะมีงานประกอบแบบหล่อคอนกรีตบางราย ประกอบแบบไม่ได้ขนาดตามที่กำหนด สาเหตุ เกิดจากในรูปแบบก่อสร้างได้กำหนดขนาดคอนกรีต 25x50 ซม. เมื่อเอาไม้แบบมาเพลาะกันเพื่อให้ได้ส่วน ลึกของคาน 50 ซม. พอไสปรับด้านข้างเพื่อให้แบบหล่อสนิท ขนาดของไม้แบบหล่ออาจขาดหายไป หรือใน กรณีความหนาของคานคอนกรีตขนาด 25 ซม. จะต้องใช้ไม้หน้ากว้าง 10 นิ้ว บางครั้งหน้าไม้ขาดไม่ได้ ขนาดมาจากโรงเลื่อยก็นำมาใช้ทันที สิ่งเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะในเรื่องของผิวคอนกรีตที่มีขนาดที่ กำหนดในรูปแบบก่อสร้าง ขนาดของผิวคอนกรีตจะไม่ใช้ขนาดรวมเมื่อฉาบทับผิว           - ตรวจการติดตั้งแบบหล่อในช่วงก่อนหรือหลังการใส่เหล็กเสริม เช่น การประกอบแบบคานคอนกรีตจะต้องติดตั้งไม้แบบท้องคานก่อนแล้วจึงใส่เหล็กเสริม  จากนั้นผูกเหล็กปลอกให้เรียบร้อยจึงติดแบบด้านข้างทั้ง 2 ข้าง แต่มีงานติดตั้งแบบหล่อที่ต้องการลัดงาน ใช้วิธีการประกอบแบบท้องคานและตีแบบข้างคานข้างไปด้านหนึ่งก่อน จึงใส่เหล็กเสริมและผูกเหล็กปลอก การทำในลักษณะนี้มักจะไม่สะดวกในการผูกเหล็กปลอก ด้านที่ติดแบบก็จะเกิดปัญหาว่าผูกเหล็กปลอกบ้าง ไม่ได้ผูกบ้าง ซึ่งเป็นผลเสียแก่โครงสร้าง           - ตรวจการทำความสะอาดแบบและการทาน้ำมันแบบหล่อคอนกรีต โดยการทาน้ำมันจะต้องทาก่อน ประกอบแบบ ส่วนการทำความสะอาดแบบจะต้องเปิดทางให้สิ่งสกปรกออกได้ เพราะอาจมีเศษขี้เลื่อยหรือ เศษไม้ตกลงไปในแบบ ก็จะสามารถทำความสะอาดได้ง่าย           - การประกอบแบบหล่อ ต้องตรวจในเรื่องของ ฉาก ดิ่ง ระดับ และแนว ผลงานคอนกรีตจะได้ ฉาก ดิ่ง ระดับและแนว หรือไม่ ขึ้นอยู่กับการทำแบบหล่อ การแก้ไขก่อนเทคอนกรีตเป็นสิ่งที่ควรทำ ซึ่งดีกว่าการ แก้ไขหลังเทคอนกรีตที่อาจก่อให้เกิดปัญหาตามมามากมาย           - การตีไม้ยึดข้าง ค้ำยัน และการยึดปากแบบ ผู้ควบคุมงานจะต้องตรวจการยึดข้างแบบโดยเน้นในเรื่องของความแข็งแรง ถอดแบบได้ง่าย ไม่กระทบกระเทือนโครงสร้างหลังจากเทคอนกรีตแล้ว การค้ำยันถ้าเป็นการยันกับพื้นดินจะต้องมีการรองหรือตอกหลักยึดให้แน่น โดยคำนึงด้วยว่าเมื่อเทคอนกรีตจะเกิดการแฉะชื้น ผิวดินจะต้านน้ำหนักของคอนกรีตขณะเทได้หรือไม่ เช่น ค้ำยันแบบท้องคาน จะต้องรองปลายไม้ค้ำยันด้วยแผ่นไม้ด้านที่ติดกับดิน การยึดปากแบบแข็งแรงเพียงพอหรือไม่ นอกจากนี้ยังต้องตรวจระยะของไม้ ยึดค้ำยัน และไม้ยึดปากแบบ ว่าได้ระยะพอกับการรับแรงอัดของคอนกรีตขณะเทได้หรือไม่           - ผู้ควบคุมงานจะต้องตรวจความสนิทของการประกอบแบบหล่อ รอยรั่วของแบบหล่อ เพราะถ้ามีรอยรั่ว น้ำปูน จะไหลออกจากแบบ ทำให้เกิดการโพรงของเนื้อคอนกรีตได้           - ในการตรวจแบบหล่อครั้งสุดท้ายก่อนการเทคอนกรีต แบบหล่อที่ประกอบนั้นกว่าที่จะได้ลงมือเทคอนกรีต อาจทำให้แบบหล่อต้องประสบปัญหาอันเกิดจากฝนตก หรือ แดดออก ซึ่งเป็นเหตุให้แบบหล่อเปลี่ยนรูปไปจากเดิมได้ เช่น เกิดการหดตัวของไม้แบบ หรือ การบิดงอของไม้แบบ ดังนั้น จึงควรที่จะได้ทำการตรวจดูความเปลี่ยนแปลงของวัสดุทำแบบเสียก่อนที่จะทำการเทคอนกรีต      2.แบบหล่อคอนกรีตสำเร็จรูป เป็นแบบหล่อที่ผลิตขึ้นเป็นแผงย่อยๆ จากวัสดุประเภทไฟเบอร์ เหล็กฯ ลฯ เมื่อต้องการทำแบบหล่อที่เนื้อที่มากๆ ก็นำมาต่อเสริม โดยมีสกรูและนอตยึด แบบหล่อสำเร็จรูปมีชื่อ เรียกต่างๆ ตามลักษณะของการใช้งาน เช่น FLYING FORM, QUICK FORM, TUNNEL FORM ฯลฯ      การควบคุมงานเรื่องของการใช้แบบหล่อคอนกรีตสำเร็จรูปนี้ไม่สู้จะมีปัญหาในเรื่องของผิว และความแข็งแรงมากนัก เพราะการประกอบนั้นมีอุปกรณ์ติดยึดที่มั่นคง ดังนั้นสิ่งที่ควรปฏิบัติคือการตรวจสภาพของแบบหล่อและค้ำยันให้อยู่ในสภาพที่ดี และมีการขนย้าย ติดตั้งอย่างปลอดภัย ผู้ควบคุมงานจะต้องควบคุมดูแลให้ผู้รับเหมาประกอบแบบหล่อให้ถูกต้องตามคำแนะนำของบริษัทผู้ผลิตอย่างเคร่งครัด      3. แบบหล่อคอนกรีตชนิดเลื่อนขณะเท (SLIP FORM) แบบหล่อชนิดนี้เหมาะสำหรับอาคารที่มี การก่อสร้างในลักษณะเดียวกัน มีรูปร่างคงที่ ที่ขนาดเท่าๆ กัน เช่น ไซโล หรือโรงแรม ที่ใช้ผนังคอนกรีตเสริมเหล็กกั้นระหว่างห้อง หรือ ผนังห้องลิฟต์ จึงจะคุ้มกับการลงทุน เพราะช่วยให้งานรวดเร็วมากขึ้น      องค์ประกอบของแบบหล่อคอนกรีตชนิดเลื่อนขณะเทนี้มีมาก ตัวแบบหล่อเป็นแผ่นเหล็กมีโครง มีระบบแม่แรงไฮดรอลิค โดยจะเคลื่อนแบบหล่อขึ้นไปในขณะเทคอนกรีต แบบหล่อชนิดนี้เป็นแบบหล่อชนิดพิเศษ การควบคุมงานจะต้องให้ผู้ที่มีการศึกษาเกี่ยวกับงานก่อสร้างชั้นสูง และมีประสบการณ์ในการทำงานด้านนี้สังเขปเท่านั้น